Vraag en antwoord

Het Nationaal Programma Groningen is een ambitieus programma met een looptijd van maar liefst tien jaar. Een programma waarin inwoners, bedrijven, (maatschappelijke) organisaties, gemeenten in het aardbevingsgebied, provincie Groningen en het Rijk werken aan de toekomst van Groningen in 2040. Voor en door Groningers dus. Gericht op de leefbaarheid, de sociale samenhang en dorps- en wijkvernieuwing. Daarnaast richten we ons op de energietransitie en het aanjagen en stimuleren van regionale economische ontwikkeling.
Groningen heeft al jaren te maken met de negatieve gevolgen van gaswinning. Het is tijd dat Groningen perspectief krijgt en weer kan bouwen aan de toekomst. Met dit programma worden de uitdagingen en ambities in Groningen verbonden met nationale uitdagingen en ambities. Dit betekent bijvoorbeeld dat Groningen als voorbeeld voor landelijke innovatieve projecten wordt ingezet.
Het gaat zowel om lokale als thematische (bovenregionale) projecten. De lokale projecten lopen via de gemeenten. De provincie neemt het voortouw bij het uitwerken van alle thematische projectvoorstellen. Er komen bovenregionale programmaplannen voor de volgende thema’s: • Innovatie en investeringen • Vergroening, verduurzaming en industrie • Natuur, landbouw en klimaatbestendigheid • Arbeidsmarkt en opleidingen.
Op 5 oktober 2018 is het startdocument voor het Nationaal Programma Groningen vastgesteld. Vervolgens heeft een kwartiermakerteam in overleg met bedrijven en (maatschappelijke) organisaties in de regio, de aanpak van het programma vormgegeven. Op 11 maart is de bestuursovereenkomst tussen de betrokken overheden ondertekend en is de aanpak in grote lijnen vastgesteld. Vanaf maart worden de doelen, criteria, indicatoren en andere details verder uitgewerkt. Ook het compacte programmabureau van het Nationaal Programma Groningen krijgt dan vorm. Er komt nog een voorstel voor de verdeling van financiële middelen.
Zodra de gemeenten starten met lokale projecten, hoort u dat via hen. Wanneer het loket leefbaarheid open is om bewonersinitiatieven rond leefbaarheid in behandeling te nemen, melden wij dat op deze website. Wilt u een idee opsturen of een uitnodiging ontvangen voor een bijeenkomst? Vul dan het formulier op deze website in.
In maart 2019 wordt de programmadirecteur voor het Nationaal Programma Groningen aangesteld. In de maanden daarna volgen andere functies. Het programmabureau werkt straks met een compact team van medewerkers met een vertegenwoordiging van Rijk, provincie en gemeenten.
In maart 2019 wordt de programmadirecteur voor het Nationaal Programma Groningen aangesteld, daarna wordt invulling gegeven aan de rest van de organisatie. Voor de zomer 2019 is naar verwachting een compact programmabureau ingericht.
Het college van Gedeputeerde Staten is verantwoordelijk voor de uiteindelijke vaststelling van de programmakaders en voor de uitwerking van de thematische programmaplannen en de participatie. Provinciale Staten worden bij de uitwerking van de thematische programmaplannen geraadpleegd. Het uitgewerkte thematische programmaplan wordt ter besluitvorming aan Provinciale Staten voorgelegd. De colleges van B & W zijn verantwoordelijk voor de uiteindelijke vaststelling van de programmakaders en voor de uitwerking van de lokale programmaplannen en de participatie. De raden worden bij de uitwerking van de lokale programmaplannen geraadpleegd Het uitgewerkte lokale programmaplan wordt ter besluitvorming aan de raden voorgelegd.
Het startkapitaal is 1,15 miljard euro. Jaarlijks is er een evaluatie en kijken de gemeenten in het aardbevingsgebied en de provincie samen met het Rijk wat er nog meer moet gebeuren. Het budget is bestemd voor het toekomstperspectief van Groningen en niet voor de versterking en de afhandeling van schade.
Schadeafhandeling en versterken moet goed uitgevoerd en betaald worden. Daar zijn andere budgetten voor. Dit budget is bestemd voor de uitrol van projecten voor het toekomstperspectief voor Groningen. Het gaat om projecten in het kader van leefbaarheid, energie en economie. Geld vanuit het Nationaal Programma Groningen kan wel ingezet worden voor leefbaarheidsprojecten in dorpen en wijken gekoppeld aan schade en versterking.
Een deel van het geld wordt verdeeld over lokalen projecten (via gemeenten). Gemeenten krijgen daarbij een trekkingsrecht voor een deel van het bedrag. Daarnaast wordt een deel besteed aan thematische (bovenlokale) programma’s. Er wordt ook geld besteed aan uitdagingen die voortkomen uit het toekomstbeeld 2040. Uiteraard is ook geld nodig voor de proceskosten (programmabureau e.d.). De precieze verdeling van de financien is nog niet belend en volgt voor de zomer van 2019.
Cofinanciering kan op veel verschillende manieren, met eigen geld of geld van een investeerder. Maar ook vanuit bestaande (overheids-)budgetten of via subsidies. Hoe deze cofinanciering er bij een project of programma uit gaat zien weten we nog niet, dat wordt nu uitgewerkt door de kwartiermakers.
Eind 2018 is 50 miljoen euro uit het budget van het Nationaal Programma Groningen beschikbaar gesteld voor een aantal concrete projecten in het kader van leefbaarheid, energie en economie. Denk daarbij aan het trainen van wijkteams voor ondersteuning bij sociale, mentale en gezondheidsklachten als gevolg van aardbevingen. Daarnaast krijgt een testcentrum voor waterstof financiering en komt er geld voor restauratie van Gronings erfgoed.
* De gemeenten in het aardbevingsgebied hebben de gelegenheid om dit jaar al projecten uit te werken die nog in 2019 kunnen starten. Te denken valt aan stads- en dorpsvernieuwingsprojecten die op korte termijn kunnen starten. Tot de zomer kunnen de gemeenten met hun inwoners aan de slag om projecten voor dit jaar (verder) vorm te geven. Elke gemeente op korte termijn voor 2019 tot een maximum van 15 miljoen euro voorstellen indienen. * Hetzelfde geldt voor de thematische programma’s. De provincie doet voor 1 mei een aanvraag voor de thematische projecten tot een maximum van 15 miljoen euro. * Inwoners krijgen rechtstreeks toegang tot het Nationaal Programma Groningen met het Loket Leefbaarheid. Hier kunnen ze terecht met bewonersinitiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid in hun woonomgeving. * Vanwege het belang van erfgoed in Groningen wordt het erfgoedprogramma voortgezet. Hier kunnen mensen terecht voor kennis, advies en aanvullende financiering. * Het Nationaal Programma Groningen draagt 40 miljoen bij aan het zorgprogramma: een toekomstbestendig plan voor de intramurale ouderenzorg, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg. Regio en Rijk zijn nog in gesprek over het plan en willen deze op 11 maart tot een goed einde brengen.
• Voor de zomer 2019: overeengekomen afspraken tussen Rijk en regio; • Voor de zomer 2019: definitieve bestuursovereenkomst met uitgewerkte programmakaders; • Voor de zomer 2019: lokale- en thematische programmakaders; • Voor de zomer 2019: inrichting programmabureau Nationaal Programma Groningen • Uiterlijk begin 2020: lokale- en thematische programmaplannen.